Nöbetçi Eczaneler
TCMB, bankaların 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin değerlendirmeleri ile dördüncü çeyrek beklentilerini içeren Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarını yayımladı.
Anket sonuçlarına göre, üçüncü çeyrekte işletmelere kullandırılan kredilerdeki standartlarda görülen sıkılaşma zayıflayarak devam etti. KOBİ kredilerinde standartlardaki sıkılaşma yerini sınırlı gevşemeye bırakırken, büyük işletmelere verilen kredilerde sıkılaşma daha zayıf bir şekilde sürdü.
Kredi standartlarında gevşeme sinyali
Vade bazında hem kısa hem de uzun vadeli kredilerde uygulanan standartlarda sıkılaşma yerini gevşemeye bıraktı. TL kredilerde de benzer bir görünüm ortaya çıkarken, yabancı para kredilerindeki sıkılaşma eğilimi zayıfladı.
Bireysel kredilerde ise konut kredilerine uygulanan standartlarda sıkılaşma güçlendi. Diğer bireysel kredilerdeki sıkılaşma zayıflarken, taşıt kredilerinde uygulanan standartlarda önemli bir değişiklik görülmedi.
Bankalar, yılın son çeyreğinde işletme kredilerine ilişkin standartlarda sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakmasını bekliyor. KOBİ kredilerindeki gevşemenin güçlenmesi, büyük işletmelere verilen kredilerde ise sıkılaşmanın sona ererek gevşemenin başlaması öngörülüyor.
İşletmelerin kredi talebi güçlendi
Anketin öne çıkan sonuçlarından biri, işletmelerin kredi talebindeki artış oldu. Üçüncü çeyrekte hem KOBİ’lerin hem de büyük işletmelerin kredi talebi güçlendi.
Kısa ve uzun vadeli kredilere yönelik talep artarken, TL ve yabancı para kredilere yönelik talepte de yükseliş kaydedildi.
İşletmelerin kredi talebini artıran başlıca unsurlar arasında borçların yeniden yapılandırılması, stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacı öne çıktı.
Bireysel kredilerde ise konut ve taşıt kredilerine yönelik talepteki düşüş devam etti. Diğer bireysel kredilerdeki sınırlı gerileme ise yerini sınırlı artışa bıraktı.
TL kredi talebinde artış bekleniyor
Bankalar, yılın son çeyreğinde işletme kredilerine yönelik talep artışının devam edeceğini öngörüyor.
KOBİ ve büyük işletmelerin kredi talebindeki artışın güçlenmesi beklenirken, kısa vadeli kredi talebindeki yükselişin de hız kazanacağı tahmin ediliyor. Uzun vadeli kredi talebindeki artışın ise daha sınırlı kalması bekleniyor.
Para cinsi açısından bakıldığında, TL kredi talebindeki artışın güçlenmesi, yabancı para kredi talebindeki artışın ise yavaşlaması bekleniyor.
Bankalar konut ve diğer bireysel kredi talebinde belirgin bir değişiklik beklemezken, taşıt kredilerindeki talep düşüşünün güçlenerek devam edeceğini öngörüyor.
Kredi koşullarında farklılaşma
İşletmelere kullandırılan kredilerde ortalama krediler üzerindeki kar marjında azalış görülürken, daha riskli kredilerde kar marjı sınırlı arttı.
Kredi veya kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşullarda sıkılaşma devam ederken, faiz dışındaki ücret ve komisyonlara ilişkin koşullarda gevşeme görüldü.
Konut kredilerinde hem ortalama hem de daha riskli krediler üzerindeki kar marjında belirgin artış yaşandı. Taşıt ve diğer bireysel kredilerde uygulanan koşul ve kurallarda ise önemli bir değişiklik olmadı.
Fonlama koşullarında da gevşeme beklentisi
Bankaların fonlama koşullarına ilişkin değerlendirmelerinde de değişim görüldü. Üçüncü çeyrekte yurt içi fonlama koşullarında sıkılaşma yönündeki değerlendirmeler yerini gevşeme yönündeki değerlendirmelere bıraktı.
Yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşma ise zayıflayarak devam etti. Yurt dışı fonlama maliyeti ve diğer koşullar, fonlama şartlarını sıkılaştırıcı yönde etkisini sürdürdü.
Bankalar, son çeyrekte yurt içi fonlama koşullarındaki gevşemenin devam etmesini beklerken, yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın sürmesini öngörüyor.