Nöbetçi Eczaneler
Bursa önündeki en önemli çevre yatırımlarından birini tartışıyor:
Doğdu tahmin ettiniz. Orası Kuruçeşme Entegre Katı Atık Geri Kazanım ve Bertaraf Tesisi.
“Bu tesis neden gerekli?” Sorusuyla başlayalım.
Çünkü Bursa’da her gün yaklaşık 4 bin ton katı atık ortaya çıkıyor.
Bu atıkların önemli bölümü bugün Hamitler’deki Yenikent Düzenli Depolama Alanı’na gidiyor.
Ancak burası artık sınırlarına dayanmış durumda.
30 yılı aşkın süredir kullanılan alanın doluluk oranı yaklaşık yüzde 86 ve ekonomik ömrünün 2030 civarında tamamlanması bekleniyor.
Yani Bursa’nın önünde çok net bir gerçek var:
Yeni bir atık yönetim sistemine ihtiyacımız var.
Ama asıl soru şu:
Bu tesis nerede yapılacak ve nasıl çalışacak?
İşte Çevre Mühendisleri Odası Bursa Şubesi tam da bu noktaya dikkat çekiyor. Birçok kurumun aksine akademik bir çalışma sunarak durumu izah eden Oda, tesise topyekûn karşı çıkmıyor.
Tam tersine, Bursa’nın böyle bir yatırıma ihtiyacı olduğunu kabul ediyor.
Ancak yer seçiminin ve teknolojinin güncel bilimsel verilerle yeniden değerlendirilmesini istiyor.
Kuruçeşme sahasıyla ilgili en önemli başlıklardan biri içme suyu.
Proje alanı içerisinde Çınarcık Barajı İçme Suyu Arıtma Tesisi ve isale hattıyla ilgili çakışmalar bulunduğu belirtiliyor.
Bunun yanında bölgenin deprem verilerinin güncellenmesi gerekiyor.
Zemin yapısı, yeraltı suyu, geçirimsizlik ve karstik yapı konusunda da daha kapsamlı araştırmalar talep ediliyor.
Çünkü burada mesele yalnızca çöpün nereye konulacağı değil.
Bursa’nın toprağı, suyu ve geleceği söz konusu.
Bir diğer önemli konu ise teknoloji.
Planlanan sistemde mekanik ayırma, biyometanizasyon, atıktan türetilmiş yakıt ve düzenli depolama gibi yöntemler bulunuyor.
Bunlar dünyanın farklı bölgelerinde kullanılan, kanıtlanmış yöntemler.
Ancak Çevre Mühendisleri Odası’na göre sistemin geri kazanım kapasitesi bugünün ve yarının hedefleri açısından yetersiz kalabilir.
Örneğin tesis tasarımında günlük yaklaşık 3 bin 650 ton kapasite öngörülüyor.
Fakat Bursa’nın 2026 yılındaki mevcut atık yükü günlük yaklaşık 4 bin 25 ton.
Yani daha tesis kurulmadan,
kapasite bugünkü ihtiyacın gerisinde kalıyor.
Üstelik projeksiyonlar daha da çarpıcı.
2035’te Bursa’nın günlük atığının yaklaşık 5 bin 700 tona, 2050’de ise 9 bin tona yaklaşması bekleniyor.
O halde bugün kurulacak tesisin sadece bugünü değil,
2050’nin Bursa’sını da düşünmesi gerekiyor.
Peki bütün bunlar ne anlama geliyor?
Bence meselenin en önemli tarafı burada.
Bursa’nın bu tesise ihtiyacı var.
Çünkü atığı sadece depolamak yerine; geri kazanmak, enerji üretmek, ekonomiye yeniden kazandırmak ve çevresel yükü azaltmak zorundayız.
Doğru planlanmış bir entegre tesis; daha fazla geri dönüşüm, daha az depolama, biyogazdan enerji üretimi, daha verimli kaynak kullanımı ve Bursa’nın gelecekteki atık sorununa daha güçlü bir çözüm anlamına gelebilir.
Ama bunun için tesisin bugünün değil, geleceğin Bursa’sına göre tasarlanması gerekiyor.
Yer seçimi bilimsel verilerle yeniden kontrol edilmeli.
Deprem, zemin ve su kaynakları açısından gerekli araştırmalar tamamlanmalı.
Kapasite Bursa’nın gelecekteki nüfus ve atık miktarına göre güncellenmeli.
Ve mümkün olan en yüksek geri kazanım oranına ulaşacak modern ayırma teknolojileri sisteme dahil edilmeli.
Çünkü konu aslında çok basit:
Bursa’nın çöpünü nereye koyacağımızı değil, Bursa’nın atığını nasıl bir kaynağa dönüştüreceğimizi konuşmalıyız.
Kuruçeşme projesi bu açıdan Bursa için önemli bir fırsat.
Ama bu fırsatın gerçekten çevreye, ekonomiye ve Bursa’nın geleceğine hizmet etmesi için,
bilimsel veriler ışığında eksikleri giderilmiş, kapasitesi doğru hesaplanmış ve teknolojisi geleceğe hazırlanmış bir tesis olarak hayata geçirilmesi gerekiyor.
Çünkü Bursa’nın ihtiyacı sadece yeni bir çöp alanı değil.
Bursa’nın ihtiyacı, geleceğin atık yönetim sistemi.
Bir de unutmadan kavga bitmez tesis yapılmazsa Çınarcık Barajı arıtma tesisi gibi bir kriz çıkabilir. Bu kez su aramayız ama çöpü atacak yer bulamazsak farklı meseleleri konuşuruz…