Petrolde iki kritik rota alarmı: Babülmendep ve Hürmüz’de sevkiyat baskı altında

Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar, küresel petrol ve deniz taşımacılığı açısından stratejik öneme sahip Babülmendep ve Hürmüz Boğazı’nda sevkiyat risklerini artırdı.

Yemen’de Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki ilerleyişi ve Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların yoğunlaşması Babülmendep üzerinden gerçekleştirilen taşımacılığı baskılarken, Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar da Basra Körfezi’nden petrol çıkışlarını olumsuz etkiliyor.

Babülmendep’te gemi trafiği geriledi

Kpler verilerine göre Babülmendep’ten geçen ticari gemi sayısı son dönemde önceki haftaların ortalamasının altına indi. CBS’nin aktardığı verilere göre son yedi günde Suudi Arabistan ürünlerini taşıyan yalnızca beş yüklü gemi Kızıldeniz’den Babülmendep üzerinden çıkış yaptı.

Buna karşın boğazdaki ticari ve tanker trafiği tamamen durmadı. Kpler verileri, geçişlerin devam ettiğini ancak normal seviyelerin belirgin biçimde altında kaldığını gösteriyor.

Babülmendep’teki gelişmeler özellikle Suudi Arabistan açısından önem taşıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki aksamanın ardından ülkenin Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden alternatif ihracat rotalarına yönelmesi, Babülmendep’i daha kritik hale getirdi. S&P Global’e göre Babülmendep’ten geçen Suudi petrol akışının güvenliği, Riyad’ın alternatif ihracat kapasitesi açısından önem taşıyor.

Hürmüz Boğazı’nda da taşımacılık sınırlı

Petrol piyasasındaki risklerin ikinci ayağını Hürmüz Boğazı oluşturuyor. Bölgedeki çatışmalar nedeniyle boğazdan geçen gemi sayısı savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kalıyor.

Kpler verilerine göre Hürmüz’deki günlük emtia geçişleri temmuz sonunda yedi gemiye kadar gerilemişti. Daha sonraki dönemde kısmi toparlanma görülse de trafik normal seviyelere ulaşamadı.

Son gelişmelerle birlikte bölgede iki ticari gemiye yönelik saldırı gerçekleştiği bildirilirken, Hürmüz’deki güvenlik riski petrol tankerlerinin rotalarını ve sigorta maliyetlerini de etkiliyor.

Brent petrol 104 doların üzerinde

İki kritik geçiş noktasındaki riskler petrol fiyatlarında yüksek oynaklığın devam etmesine neden oluyor. Brent petrol cuma günü 104 doların üzerinde işlem gördü ve haftayı yaklaşık 104,87 dolar seviyesinde tamamladı.

Brent fiyatı hafta içinde 110 dolara yaklaşırken, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını alternatif kanallarla sürdürmeye yönelik adımları ve Çin’in İran nezdindeki girişimleri fiyatlardaki yükselişin bir bölümünü sınırladı.

Ancak Hürmüz ve Babülmendep’teki geçişlerin normalleşmemesi, petrol arzına ilişkin risklerin piyasada kalmasına neden oluyor.

İki boğazın önemi neden arttı?

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ndeki petrol üreticilerinin küresel pazarlara ulaşmasında başlıca deniz geçiş noktası konumunda. Babülmendep ise Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayarak Süveyş Kanalı üzerinden Asya ile Avrupa arasındaki deniz ticaretinin önemli bir bölümünü taşıyor.

Dolayısıyla iki rotadaki eş zamanlı riskler yalnızca petrol arzını değil, tanker taşımacılığı, navlun, sigorta ve teslimat sürelerini de etkileyebilecek bir tablo oluşturuyor. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto da artan güvenlik riskleri nedeniyle Kızıldeniz’deki deniz varlığının güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Petrol piyasasının yönü ise önümüzdeki dönemde çatışmaların seyri, Hürmüz’deki gemi trafiğinin ne ölçüde normalleşeceği ve Suudi Arabistan’ın alternatif ihracat güzergahlarını ne kadar süreyle kullanabileceğine bağlı olacak.