Türkiye ile Pakistan arasında petrol, doğal gaz ve enerji altyapısını kapsayan iş birliğinde önemli bir hukuki adım atıldı. İki ülke arasında 23 Şubat 2017’de Ankara’da imzalanan hidrokarbon anlaşması ile 13 Şubat 2025’te İslamabad’da imzalanan değişiklik protokolünün onaylanmasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararı, 21 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Onaylanan düzenleme, enerji ürünlerinin ticaretinden rafineri ve boru hattı yatırımlarına kadar geniş bir alanda ortak çalışma imkânı sunuyor. Ancak anlaşma kapsamında öngörülen yatırımların gerçekleştirilmesi, ilgili şirketlerin ticari şartlar üzerinde uzlaşmasına bağlı olacak.
Petrol ve LNG ticaretinde uzun vadeli anlaşmalar hedefleniyor
12013 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla onaylanan anlaşma, iki ülke arasında hidrokarbon alanındaki ticari, teknik ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesini amaçlıyor.
Tarafların petrol, petrol ürünleri, madeni yağlar ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinde uzun vadeli ticari anlaşmalar yapılmasını kolaylaştırması öngörülüyor. İş birliği kapsamındaki ürünler arasında benzin, akaryakıt ve bitüm de bulunuyor.
Anlaşma, hükümetler arası iş birliği çerçevesinde yetkilendirilen şirketlerin yeni ticaret fırsatları geliştirmesine imkân tanımayı hedefliyor.
Rafineri, boru hattı ve depolama yatırımları da gündemde
Türkiye ile Pakistan arasındaki hidrokarbon anlaşmasının önemli başlıklarından biri de Pakistan’ın enerji altyapısının geliştirilmesi.
Taraflar, şirketlerini yeni rafineri kurulması, mevcut rafinerilerin modernizasyonu, boru hatları, depolama tankları, terminaller ve enerji tesislerine yatırım yapılması konusunda teşvik etmeyi taahhüt ediyor.
İş birliği kapsamında yalnızca Pakistan’daki değil, üçüncü ülkelerdeki hidrokarbon yatırımlarında da ortak çalışma yapılması öngörülüyor.
Bununla birlikte anlaşmada herhangi bir yatırım tutarı, kesinleşmiş proje veya inşaat başlangıç tarihi yer almıyor. Projelerin hayata geçirilmesi, ilgili şirketlerin ticari şartlar üzerinde anlaşmasına bağlı olacak.
Türkiye adına TPIC, Pakistan adına PSO ve PLL yetkilendirildi
Anlaşmada Türkiye adına Turkish Petroleum International Company (TPIC) yetkili kuruluş olarak belirlenirken Pakistan tarafında Pakistan State Oil Company Limited (PSO) ile Pakistan LNG Limited (PLL) yer alıyor.
13 Şubat 2025’te imzalanan değişiklik protokolü, anlaşmanın yetkili kuruluşları düzenleyen üçüncü maddesindeki şirket adını güncelliyor. Önceki metinde Pakistan LNG Terminals Limited olarak geçen kuruluşun adı, Pakistan LNG Limited (PLL) şeklinde değiştiriliyor.
Yetkilendirilen kuruluşların proje ayrıntılarını görüşmesi ve ticari şartlar üzerinde anlaşmaya varması öngörülüyor. Ancak anlaşmanın onaylanması, şirketler arasında yeni bir petrol veya LNG tedarik sözleşmesinin kesinleştiği anlamına gelmiyor.
Anlaşma beş yıllık dönemlerle yenilenebilecek
Onaylanan anlaşmaya göre iş birliği başlangıçta beş yıl süreyle geçerli olacak. Taraflardan biri, sürenin bitiminden en az üç ay önce diplomatik kanallardan yazılı fesih bildiriminde bulunmadığı takdirde anlaşma beşer yıllık dönemler halinde kendiliğinden yenilenecek.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi ise tarafların gerekli iç hukuk işlemlerini tamamladıklarına ilişkin diplomatik bildirimlerden sonuncusunun alınmasına bağlanıyor.
Bu nedenle Türkiye’nin onay kararının yayımlanması, tek başına anlaşmanın yürürlüğe girdiği veya yeni enerji projelerinin başladığı anlamına gelmiyor.
Oruç Reis’in Pakistan göreviyle aynı döneme denk geldi
Onay kararı, Türkiye’nin Pakistan açıklarındaki hidrokarbon arama faaliyetlerini genişlettiği dönemde yayımlandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 20 Kasım’da Karaçi’de yaptığı açıklamada Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi’nin Pakistan karasularında veri toplayacağını ve elde edilecek sonuçlar doğrultusunda 2027 yılında sondaj çalışmalarına başlanmasının hedeflendiğini duyurdu.
Ancak 2017 tarihli hidrokarbon anlaşmasının doğrudan konusu yeni arama ruhsatları değil; petrol ve LNG tedariki, ticaret ve enerji altyapısı yatırımlarının teşvik edilmesi.
Bu nedenle Türkiye ile Pakistan arasındaki anlaşmanın onaylanması, Pakistan’daki arama faaliyetlerinden ayrı bir hukuki gelişme niteliği taşıyor.

