Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), çocukların dijital teknolojileri kullanım alışkanlıklarını ortaya koyan 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’nın sonuçlarını açıkladı. Araştırma, çocukların cep telefonu, internet, sosyal medya ve dijital oyun kullanımının yanı sıra yapay zeka araçlarıyla ilişkisini ve siber zorbalık deneyimlerini de ortaya koydu.
Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırmanın kapsamı, 2026 itibarıyla 6-17 yaş grubuna genişletildi. Bu yıl ilk kez 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanımı ve siber zorbalığa ilişkin verileri de araştırmaya dahil edildi.
Çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu kullanıyor
Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 olarak ölçüldü.
Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4’ü cihazlarını düzenli olarak kullandığını belirtti. Telefonun kullanım amaçlarında yaş gruplarına göre farklılık görüldü. 6-10 yaş grubunda oyun oynamak yüzde 73,3 ile ilk sırada yer alırken, 11-17 yaş grubunda yüzde 87,8 ile internette gezinme öne çıktı.
Düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini bildirdi. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 iken, 11-17 yaş grubunda yüzde 48’e yükseldi.
Çocuklarda internet kullanımı yüzde 92,7’ye ulaştı
6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7’sinin internet kullandığı belirlendi. İnternet kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 olarak gerçekleşti.
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53’ü hafta içi, yüzde 63,4’ü hafta sonu günde en az iki saatini internette geçiriyor.
Çocukların internet kullanım amaçlarında yüzde 86,2 ile video izleme ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti. Çevrim içi ders veya kurslara katılım ise yüzde 17,9 ile son sırada kaldı.
Çocukların yüzde 69,8’i sosyal medya kullanıyor
Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 69,8’i sosyal medya platformlarını kullanıyor. Erkek çocuklarda bu oran yüzde 71,4, kız çocuklarda yüzde 68,1 olarak hesaplandı.
Yaş gruplarına göre değerlendirildiğinde sosyal medya kullanımı 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 83,4 seviyesinde gerçekleşti. Veriler, sosyal medya kullanımının özellikle ergenlik dönemindeki çocuklar arasında yaygınlaştığını gösterdi.
Dijital oyunlarda macera ve aksiyon öne çıkıyor
Dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1 oldu. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 77,4, kız çocuklarda yüzde 58,2 olarak kaydedildi.
Dijital oyun oynama oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda yüzde 67,3 seviyesinde gerçekleşti. Oyun oynayan çocukların yüzde 92,7’si düzenli olarak dijital oyun oynadığını belirtti.
Düzenli oyun oynayan çocukların en fazla tercih ettiği tür yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları oldu. Bu kategoriyi yüzde 44,5 ile strateji ve taktik, yüzde 41,6 ile spor oyunları izledi.
Oyun alışkanlıklarının günlük sorumluluklara etkisi de araştırmada yer aldı. 6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,7’si fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına neden olduğunu belirtirken, 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,5’i ebeveynlerinin kendilerini çok fazla oyun oynuyor olarak değerlendirdiğini ifade etti.
Ekran süresi kitap okuma ve ders çalışmayı azaltıyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de ekran başında geçirilen sürenin çocukların günlük alışkanlıklarına etkisi oldu.
Çocukların yüzde 48,3’ü ekran karşısında geçirdiği zaman nedeniyle daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2’si ise daha az ders çalıştığını bildirdi.
Dijital kullanımın aile ve sosyal yaşam üzerindeki etkileri de öne çıktı. Çocukların yüzde 33’ü ailesiyle daha az vakit geçirdiğini, yüzde 26,8’i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüğünü ve oyun oynadığını belirtti. Daha az uyuduğunu ifade eden çocukların oranı ise yüzde 25,4 oldu.
Bu oranlar, ilgili ifadelere katıldığını veya kısmen katıldığını belirten çocukların yanıtlarından oluştu.
Üretken yapay zeka kullanım oranı yüzde 63’e çıktı
TÜİK araştırmasında ilk kez ölçülen üretken yapay zeka kullanımına ilişkin sonuçlar da dikkat çekti. 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63’ünün üretken yapay zeka araçlarını kullandığı belirlendi.
Yapay zeka kullanım oranı kız çocuklarında yüzde 65,5, erkek çocuklarında ise yüzde 60,6 olarak hesaplandı.
Üretken yapay zeka kullanan çocukların yüzde 88,1’i bu teknolojiden örgün eğitim amacıyla yararlandığını belirtti. Özel amaçlarla kullanım oranı ise yüzde 58,6 oldu.
Yapay zeka kullanmayan çocukların yüzde 68,9’u bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını ifade etti. Kullanımın tercih edilmemesinde yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymama, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmeme ve yüzde 16,1 ile gizlilik ve güvenlik endişeleri etkili oldu.
Her 10 çocuktan biri siber zorbalığa maruz kalıyor
Araştırmanın bir diğer önemli başlığı siber zorbalık oldu. 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2’si siber zorbalığa maruz kaldığını bildirdi. Siber zorbalık yaptığını belirten çocukların oranı yüzde 4,6, zorbalığa tanıklık edenlerin oranı ise yüzde 23,6 olarak hesaplandı.
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 73,3’ü, bu davranışı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti.
Siber zorbalığın en sık yaşandığı ortam yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları oldu. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları ve yüzde 24,9 ile internet oyunları izledi.
Siber zorbalık yaşayan çocukların yüzde 80,3’ü kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştığını ifade etti. Çocukların yüzde 20,3’ü kendileri hakkında kırıcı mesajların başkalarıyla paylaşıldığını, yüzde 15,8’i ise haklarında asılsız söylentiler yayıldığını bildirdi.
Siber zorbalık kız çocuklarının okul hayatını daha fazla etkiliyor
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 60,4’ü yaşadıkları durumun davranış biçimlerinden, yüzde 33,1’i ise fiziksel özellikleri veya dış görünüşlerinden kaynaklandığını düşündüğünü belirtti.
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1’i siber zorbalığa maruz kalma, zorbalık yapma veya zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadı.
Bu deneyimlerden en az birini yaşayan çocukların yüzde 7,8’i söz konusu durumun okula devamını etkilediğini bildirdi. Okula devamının etkilendiğini belirtenlerin oranı erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarda ise yüzde 10,5 oldu.

