Avrupa Birliği ile Kanada arasındaki ilişkileri mevcut ticaret anlaşmasının ötesine taşıma önerisi, Washington ile Brüksel arasında yeni bir ticaret gerilimi başlattı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 16 Eylül’de Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında Kanada Başbakanı Mark Carney’ye hitaben, Kanada’nın AB’nin ilk “ortak üyesi” olması için çalışmak istediklerini açıkladı.
AB-Kanada ilişkilerinde yeni model
Von der Leyen, Kanada ile Avrupa arasındaki mevcut Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması’nın (CETA) daha geniş bir işbirliği modeliyle geliştirilmesini önerdi.
“Gelecek İçin İttifak” olarak tanımlanan model kapsamında akıllı üretim, teknoloji, savunma sanayileri, enerji, kritik mineraller, bataryalar, yapay zeka, kuantum teknolojileri, siber güvenlik ve Arktik bölgesinde işbirliğinin artırılması planlanıyor.
Von der Leyen, Kanada ile ilişkileri mümkün olan en üst seviyeye taşımak istediklerini belirtirken, ortak üyelik önerisinin AB açısından yeni bir statü oluşturabileceği ifade edildi.
Trump’tan AB’ye tarife mesajı
ABD Başkanı Donald Trump ise Kanada’nın AB’ye ortak üye olması ihtimaline tepki gösterdi.
Trump, böyle bir adımın ABD açısından “düşmanca bir eylem” olarak değerlendirilmesi halinde Avrupa’ya çok yüksek gümrük tarifeleri uygulanabileceğini söyledi. ABD Başkanı ayrıca bazı alanlarda Avrupa ile ticaretin durdurulabileceği uyarısında bulundu.
Trump, Kanada’nın AB’ye ortak üyeliği fikrini de “gülünç” olarak nitelendirdi.
Kanada Avrupa ile bağlarını güçlendiriyor
AB’nin önerisi, Kanada ile ABD arasındaki ticari ve siyasi ilişkilerin gerildiği bir dönemde geldi. Kanada Başbakanı Mark Carney daha önce Avrupa Birliği ile “benzersiz bir ittifak” kurulması çağrısında bulunmuştu.
Ottawa, ABD pazarına olan yüksek bağımlılığını azaltmak amacıyla Avrupa ile ticaret, savunma ve teknoloji alanlarında daha kapsamlı ilişkiler geliştirmeye çalışıyor. Kanada ile AB arasındaki mevcut CETA anlaşmasının ötesine geçilmesi de bu arayışın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
“Ortak üyelik” statüsünün çerçevesi henüz net değil
AB’nin mevcut yapısında Kanada için önerilen “ortak üyelik” statüsünün yerleşik bir hukuki modeli bulunmuyor. Bu nedenle önerinin kapsamı, hakları ve yükümlülükleri yapılacak görüşmelerle şekillenecek.