Nöbetçi Eczaneler
Suudi Arabistan’ın petrolünü Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Kızıldeniz’e ulaştırmasını sağlayan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı (Petroline), Irak’tan düzenlenen saldırıların ardından geçici olarak devre dışı bırakıldı. Günlük yaklaşık 7 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip hattın durdurulması, küresel petrol arzına ilişkin yeni bir belirsizlik yarattı.
Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA’nın aktardığı bilgilere göre, Enerji Bakanlığı yetkilileri, 10 Eylül’de gerçekleştirilen saldırıların ardından kapatılan hattın güvenliğinin sağlanması ve oluşan hasarın tespit edilmesi amacıyla acil müdahale ve teknik ekiplerin çalışma başlattığını açıkladı.
Bakanlık, boru hattı ile bağlantılı pompa istasyonlarında meydana gelen hasarın boyutuna ilişkin henüz ayrıntılı bilgi paylaşmadı. Hattın ne zaman yeniden faaliyete geçirileceği konusunda da bir takvim açıklanmadı.
Hürmüz Boğazı’na alternatif güzergah
Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco tarafından işletilen Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, ülkenin doğusundaki Abkayk bölgesinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu’ya kadar yaklaşık 1.200 kilometre uzanıyor.
Tamamı Suudi Arabistan topraklarından geçen hat, ülkenin doğusundaki petrol üretim ve işleme merkezlerinden çıkarılan ham petrolü Kızıldeniz kıyısındaki rafineri ve ihracat tesislerine taşıyor.
Petroline’ın en önemli özelliği ise Suudi Arabistan’ın petrolünün bir bölümünü Hürmüz Boğazı’ndan geçirmeden Kızıldeniz üzerinden dünya piyasalarına ulaştırmasına imkan sağlaması.
Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin 2026’da önemli ölçüde azalmasıyla birlikte hattın stratejik önemi de arttı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın misillemelerinin ardından bölgedeki deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıklar, alternatif petrol güzergahlarının önemini artırdı.
Petroline’ın günlük kapasitesi 7 milyon varil
Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, 12 Nisan 2026’da yaptığı açıklamada Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nın tam pompalama kapasitesinin günlük yaklaşık 7 milyon varile çıkarıldığını duyurdu.
Saudi Aramco da 2026’nın ilk çeyrek sonuçlarında, batı kıyısındaki petrol arzını ve ihracatı desteklemek amacıyla hattın işletme kapasitesinin günlük 7 milyon varile yükseltildiğini bildirdi.
Şirket verilerine göre hattın yaklaşık 2 milyon varillik günlük kapasitesi batı kıyısındaki rafinerilerin ihtiyacı için ayrılıyor. Teorik olarak geriye kalan yaklaşık 5 milyon varillik kapasite ise ihracat da dahil olmak üzere diğer kullanım alanları için değerlendirilebiliyor.
Ancak bu rakam, Yanbu üzerinden her gün 5 milyon varil petrol ihraç edildiği anlamına gelmiyor.
Yanbu’dan yapılan petrol sevkiyatı kapasitenin altında
Deniz taşımacılığı ve enerji piyasalarını takip eden şirketlerin verileri, Yanbu’daki fiili petrol yüklemelerinin Petroline’ın maksimum kapasitesinin altında olduğunu gösteriyor.
İngiliz enerji piyasası analiz şirketi Vortexa’nın verilerine göre, Yanbu’daki ham petrol ve kondensat yüklemeleri eylül ayının başında günlük yaklaşık 3,7 milyon varile yükseldi. Bu rakam ağustos ayında günlük 3,2 milyon varil seviyesindeydi.
Kpler ise eylül ayındaki yüklemeleri günlük yaklaşık 2,9 milyon varil olarak hesapladı. Kpler verilerine göre ağustosta bu miktar yaklaşık 1,5 milyon varildi.
İki şirketin hesaplamaları arasında fark bulunmasına rağmen, veriler Yanbu üzerinden gerçekleştirilen fiili petrol akışının Petroline’ın teorik maksimum kapasitesinin altında olduğunu ortaya koyuyor.
Yanbu’da ayrıca petrol depolama ve yükleme kapasitesinin bulunması nedeniyle boru hattının toplam kapasitesi ile limandan gerçekleştirilen fiili ihracat miktarını birbirinden ayırmak gerekiyor.
Petrol arzında yeni belirsizlik
Petroline’ın geçici olarak devre dışı kalması, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatında Hürmüz Boğazı’na alternatif oluşturma kapasitesi açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı, Körfez’deki Suudi petrol terminallerinden yapılan ihracatın geleneksel olarak en önemli güzergahlarından biri olurken, bölgedeki güvenlik sorunları nedeniyle Suudi Arabistan petrolünün bir bölümünü kara yoluyla Yanbu’ya ve buradan Kızıldeniz’e yönlendirmeye başladı.
ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) da Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’na yönelimin 2026’nın ikinci çeyreğinde Kızıldeniz üzerinden gerçekleşen petrol akışlarının artmasına katkı sağladığını belirtti.
Bu gelişme, Petroline’ı Hürmüz Boğazı’ndaki olası aksaklıklar karşısında Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını sürdürmesi açısından kritik altyapılardan biri haline getirdi.
Ancak hattın kendisinin de bölgesel güvenlik risklerinden tamamen bağımsız olmadığı ortaya çıktı. Irak’tan düzenlenen saldırıların ardından hattın kapatılması, Suudi Arabistan’ın alternatif petrol ihracat güzergahlarının da güvenlik tehditlerine açık olduğunu gösterdi.