Nöbetçi Eczaneler
Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sularda ticari gemilere yönelik saldırılar ekim ayında şimdiye kadarki en yüksek seviyeye çıktı. 2017’den bu yana deniz güvenliği olaylarını takip eden verilere göre, ay boyunca bölgede 28 doğrulanmış veya bildirilmiş saldırı kaydedildi.
Deniz güvenliğindeki bozulma, küresel enerji ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gemi hareketliliğini de aşağı çekti. 27 Ekim itibarıyla bölgedeki ticari gemi trafiğinin normal seviyenin yaklaşık yüzde 60’ında kaldığı belirtiliyor.
28 saldırıyla aylık rekor kırıldı
Washington Institute for Near East Policy bünyesindeki deniz güvenliği takibine göre Hürmüz Boğazı ve yakınındaki sularda ekimde kaydedilen 28 saldırı, 2017’de başlayan veri setindeki en yüksek aylık seviyeyi oluşturdu.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın ardından Hürmüz bölgesinde kaydedilen toplam saldırı sayısı 113’e ulaştı. Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün daha geniş Orta Doğu bölgesini kapsayan kayıtlarında ise aynı dönemde 120 olay bulunuyor.
İki veri seti, farklı coğrafi kapsam ve kayıt yöntemleri nedeniyle birebir karşılaştırılamıyor.
30’dan fazla süpertanker hasar gördü
Bölgedeki güvenlik riskinin etkisi, petrol tankerlerindeki hasarda da görülüyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü kayıtları ile gemi takip verilerinin karşılaştırılmasına göre çatışmaların başlamasından bu yana 30’dan fazla çok büyük ham petrol tankeri hasar gördü.
Bu tankerlerin 11’inin yalnızca ekim ayında saldırılardan etkilendiği belirtiliyor. Hasar gören gemiler, dünya genelindeki 900’ü aşkın süpertanker filosunun yaklaşık yüzde 3,5’ine karşılık geliyor.
Yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyabilen bu tankerlerdeki hasarlar, yalnızca deniz güvenliği açısından değil, küresel petrol taşımacılığında kullanılabilecek kapasite ve sigorta maliyetleri açısından da önem taşıyor.
Gemi trafiği yüzde 40 azaldı
Hürmüz Boğazı’ndaki ticari hareketlilik savaş öncesindeki seviyeye dönemedi. Son verilere göre boğazdan geçen gemi trafiği normal düzeyin yaklaşık yüzde 60’ında bulunuyor. Bu da normal seviyeye kıyasla yaklaşık yüzde 40’lık düşüş anlamına geliyor.
Bununla birlikte gemi trafiği verileri kullanılan takip sistemine ve kapsanan gemi türlerine göre farklılaşabiliyor. Bazı gemilerin güvenlik gerekçesiyle otomatik konum bildirim sistemlerini kapatması ve bazı şirketlerin alternatif rotalara yönelmesi, verilerin yorumlanmasını zorlaştırıyor.
Körfez’den petrol ihracatı dört haftadır geriliyor
Hürmüz’deki güvenlik sorunları ham petrol sevkiyatlarına da yansıyor. ANZ Research tarafından değerlendirilen verilere göre Körfez’den ham petrol ihracatı üst üste dört haftadır geriliyor.
Bölge ülkeleri alternatif boru hatları, farklı limanlar ve gemiden gemiye aktarma yöntemleriyle sevkiyatı sürdürmeye çalışıyor. Ancak Hürmüz’deki belirsizlik, taşımacılık planlarını ve teslimat maliyetlerini artırıyor.
Hürmüz’den geçen gemi trafiği ile Körfez ülkelerinin toplam petrol ihracatının aynı gösterge olmadığına da dikkat çekiliyor. Petrolün bir bölümünün alternatif güzergâhlara yönlendirilmesi nedeniyle boğazdaki geçişlerin azalması, toplam bölgesel ihracatın aynı oranda düştüğü anlamına gelmiyor.