Fransa genelinde öğrenciler, sendikalar ve çeşitli toplumsal hareketlerin çağrısıyla düzenlenen protestolar, birçok kentte gerginliğe sahne oldu. Hayat pahalılığına, emekli maaşlarına ve eğitim politikalarına tepki gösteren katılımcılar, hükümetin güvenlik uygulamalarını ve yürüyüş kısıtlamalarını da eleştirdi.
Fransa İçişleri Bakanlığı gösterilere 410 bin kişinin katıldığını açıklarken, Genel İş Konfederasyonu (CGT) katılımın 800 bine ulaştığını bildirdi. Geçen hafta yaşanan yağma, kundaklama ve şiddet olaylarının ardından ülke genelinde yaklaşık 70 bin polis ve jandarma görevlendirildi. Bazı kentlerde gösteri yasakları uygulanırken güvenlik güçleri ile protestocular arasında çatışmalar çıktı.
Öğrenciler eğitim sistemi için değişiklik istedi
Gösterilere katılan öğrenciler, üniversiteye giriş ve yerleştirme sistemi Parcoursup’un kaldırılmasını, öğretmen açığının giderilmesini ve üniversite kontenjanlarının artırılmasını talep etti. Öğrenci yardımlarının yükseltilmesi ve barınma koşullarının iyileştirilmesi de öne çıkan talepler arasında yer aldı.
Protestolar sırasında bazı bölgelerde polis, göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Güvenlik birimleri, yapılan kontrollerde metal bilyeler, havai fişek düzenekleri ve silah olarak kullanılabilecek çeşitli malzemelerin ele geçirildiğini bildirdi.
Paris’te güzergâh değişikliği, son bölümde müdahale
Başkent Paris’teki gösterilere ilişkin katılım tahminleri de farklılık gösterdi. Paris Emniyet Müdürlüğü 110 bin kişinin yürüyüşe katıldığını açıklarken CGT bu sayıyı 250 bin olarak duyurdu.
Sendikaların Bastille Meydanı’ndan Nation Meydanı’na düzenlemek istediği yürüyüşün güzergâhı güvenlik gerekçesiyle değiştirildi. Organizasyonun karara yönelik itirazı Paris İdare Mahkemesi tarafından reddedildi. Göstericiler bunun üzerine Porte d’Italie ile Porte de Vincennes arasındaki güzergâhta yürüdü.
Genel olarak barışçıl geçen yürüyüşün son bölümünde Porte de Vincennes çevresinde bazı maskeli kişilerle polis arasında gerginlik yaşandı. Güvenlik güçleri, kendilerine yabancı cisim fırlatılması üzerine göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.
Marsilya ve Lyon’da çatışmalar yaşandı
Marsilya’da sendikaların yürüyüşüne izin verilmesine rağmen gösterinin ardından bazı gruplarla polis arasında çatışmalar çıktı. Kentte çöp yangınları ve yağma olayları yaşandığı, en az beş iş yerinin yağmalandığı bildirildi. Yerel yetkililer 18 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
CGT’nin Bouches-du-Rhône bölge temsilcisi Marc Pietrosino ise sendikaların düzenlediği yürüyüşün sakin geçtiğini belirterek sonrasında yaşanan olayların sendikal gösteriyle ilişkilendirilmemesi gerektiğini savundu.
Lyon’da kent merkezinin geniş bir bölümünde uygulanan gösteri yasağına rağmen yasaklı bölgeye girmeye çalışan maskeli gruplara polis müdahale etti. Lille’de de gösteri kısıtlamalarına yönelik itiraz reddedilirken, yasaklı bölgenin dışında düzenlenen yürüyüş sırasında protestocularla polis arasında gerginlik yaşandı.
Grenoble’da valilik, önceki gösterilerde yaşanan olayları gerekçe göstererek kent merkezindeki bazı alanlarda toplanma ve yürüyüşleri yasakladı. Valilik, yaklaşık 400 kişilik maskeli bir grubun vandalizm eylemlerinde bulunduğunu ve polise saldırdığını açıkladı.
Toulouse ve Nantes’te yaralanma ve gözaltılar
Toulouse’ta eğitim ve ekonomi politikalarına karşı düzenlenen gösterinin ardından çıkan olaylarda bir kişinin elinden ciddi şekilde yaralandığı bildirildi.
Nantes’te ise bir işletmenin tahrip edilerek yağmalandığı, olaylarla bağlantılı altı kişinin gözaltına alındığı açıklandı. Bordeaux’da maskeli grupların kolluk kuvvetlerine saldırdığı bildirilirken Strasbourg’da da bazı noktalarda polis ile protestocular karşı karşıya geldi.
Nice’te barışçıl göstericilerin yaklaşık 50 kişilik aşırı sağcı bir grubun saldırısına uğradığı aktarıldı. Yaralılara müdahale edilirken kentte 61 kişinin gözaltına alındığı duyuruldu.
Orleans’ta aşırı sağ karşıtı yürüyüş
Orleans’ta aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin kongresine karşı düzenlenen gösteriye valiliğe göre 11 bin, organizatörlere göre 26 bin kişi katıldı. Siyasi partiler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşlarının destek verdiği yürüyüşte ırkçılık ve aşırı sağ karşıtı sloganlar atıldı.
Paris yakınlarındaki Trappes kentinde bir gün önce meydana gelen ırkçı silahlı saldırı da gösterinin gündeminde yer aldı. Trappes Belediye Başkanı Ali Rabeh’in yanı sıra CGT Genel Sekreteri Sophie Binet ve Sosyalist Parti lideri Olivier Faure da yürüyüşe katıldı.
Kongre ve protestolar nedeniyle bölgede güvenlik önlemleri artırıldı. Yürüyüş güzergâhı sınırlandırılırken 15 yaşından küçükler için iki gece boyunca 21.00-06.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Aşırı sağ karşıtı ana yürüyüş, ciddi bir olay yaşanmadan tamamlandı.
İçişleri Bakanı: Yaklaşık bin kişi gözaltına alındı
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, ülke genelindeki gösterilerde yaklaşık bin kişinin gözaltına alındığını ve sayının artabileceğini açıkladı.
Nunez, 17 Ekim’de kamu binalarını hedef alan saldırıların bu kez güvenlik güçlerinin müdahalesi sayesinde önlendiğini belirtti. Ülke genelinde yaşanan olaylar, gösteri ve toplanma özgürlüğü ile kamu düzeni arasındaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
