Avrupa’nın önemli sanayi ekonomileri enerji krizi ve art arda yaşanan ekonomik şokların etkisiyle zorlanırken İspanya, imalat sanayisindeki performansıyla öne çıkıyor. Coface tarafından yapılan değerlendirmeye göre ülkenin sanayi üretimi, Ukrayna’daki savaş öncesi seviyelerin üzerine çıktı. Almanya ve İtalya ise henüz bu seviyeleri yakalayamadı.
İspanya’nın sanayideki dayanıklılığında üretim çeşitliliği, rekabetçi iş gücü maliyetleri ve yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyüme etkili oluyor. Coface Güney Avrupa Ekonomisti Laurine Pividal, İspanya’nın bu avantajlarını sürdürülebilir verimlilik artışına dönüştürmesinin önümüzdeki dönemin temel sınavı olacağını belirtiyor.
İspanya, sanayi üretiminde Almanya ve İtalya’dan ayrışıyor
İspanya, 2022 yılından bu yana Avrupa’nın daha hızlı büyüyen ekonomileri arasında yer alıyor. Ülkenin imalat sanayisi de bu ekonomik performansa paralel bir görünüm sergiliyor.
Almanya ve İtalya’nın otomotiv, makine ve metal işleme gibi enerji krizinden daha fazla etkilenen sektörlere bağımlılığı, sanayi üretimindeki toparlanmayı zorlaştırıyor. İspanya ise daha dengeli ve çeşitlendirilmiş üretim yapısıyla bu süreçte avantaj sağlıyor.
Ülkede ilaç, elektrikli ekipman ve elektronik gibi yüksek katma değerli sektörlerin yanı sıra kâğıt, plastik ve kimya gibi enerji yoğun alanlarda da üretim ivmesi görülüyor.
İspanya’nın performansı ihracat pazarlarında da dikkat çekiyor. Almanya ve Fransa’nın Avrupa Birliği içindeki ihracat pazar payları gerilerken İspanya, 2015 yılından bu yana payını korumayı başardı.
İş gücü maliyetleri Almanya’dan yüzde 43 daha düşük
İspanya sanayisinin rekabet avantajlarından biri de iş gücü maliyetleri. Coface değerlendirmesine göre 2025 yılında imalat sanayisindeki saatlik iş gücü maliyetleri, Fransa’nın yüzde 40, Almanya’nın ise yüzde 43 altında kaldı.
Bu fark, ülkenin üretim maliyetleri açısından avantajlı konumunu destekliyor. Ancak maliyet avantajının devamlılığı konusunda bazı riskler bulunuyor.
2022-2025 döneminde imalat sanayisindeki saatlik iş gücü maliyetleri yüzde 15 artarken reel verimlilikteki artış yüzde 3’ün altında kaldı. İstihdam artışının daha çok düşük katma değerli sektörlerde yoğunlaşması da verimlilik sorununu gündeme getiriyor.
Ücretlerin verimlilikten daha hızlı yükselmeye devam etmesi halinde İspanya’nın rekabet gücünü destekleyen maliyet avantajının zamanla zayıflayabileceği değerlendiriliyor.
Yenilenebilir enerji İspanya’ya rekabet avantajı sağlıyor
İspanya’nın sanayi performansını destekleyen bir diğer unsur, güneş ve rüzgâr enerjisindeki hızlı büyüme oldu. Ülkenin elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların payı 2024 yılında yüzde 58’e ulaştı.
Bu dönüşüm, İspanya’nın doğal gaza bağımlılığını Avrupa’daki birçok ülkeye kıyasla azaltırken enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı dayanıklılığını da artırdı.
Coface verilerine göre doğal gazın elektrik fiyatları üzerindeki belirleyici etkisi İspanya’da yüzde 15 seviyesindeyken bu oran 2026 yılının başında İtalya’da yüzde 89’a ulaştı.
İspanya’nın yenilenebilir enerji kapasitesi, enerji satın alma anlaşmaları (PPA) pazarında da ülkeye avantaj sağlıyor. Ülke, sözleşmeye bağlanan kapasitenin dörtte birini oluşturarak Avrupa’nın önde gelen PPA pazarlarından biri haline geldi.
Elektrik şebekesi ve depolama yatırımları yetersiz kalıyor
Yenilenebilir enerji üretimindeki büyümeye rağmen bu avantaj henüz sanayicilerin elektrik faturalarına tam olarak yansımış değil. Daha düşük teşvikler, yüksek şebeke maliyetleri ve elektrik altyapısı ile depolama yatırımlarındaki gecikmeler, enerji maliyetlerinin düşmesini sınırlıyor.
Coface değerlendirmesine göre Avrupa ülkelerinde yenilenebilir enerji yatırımlarına ayrılan her 1 dolara karşılık elektrik şebekesine yaklaşık 0,70 dolar yatırım yapılırken İspanya’da bu tutar 0,30 dolar seviyesinde kalıyor.
Şebeke kapasitesindeki kısıtlar da yenilenebilir enerji üretiminin tamamının sisteme aktarılmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle 2025 yılında ülkedeki yenilenebilir enerji üretiminin yüzde 11’e varan bölümü kısıntıya uğradı.
17,9 milyar euroluk şebeke yatırımı gündemde
İspanya’nın enerji alanındaki potansiyelini daha fazla kullanabilmesi için elektrik şebekesi ve depolama altyapısına yönelik yatırımların hızlandırılması gerekiyor.
Ülkenin açıkladığı 17,9 milyar euroluk ek elektrik şebekesi yatırım planının hayata geçirilmesi, yenilenebilir enerji kapasitesinin sanayiye daha etkin biçimde aktarılmasına katkı sağlayabilir.
Almanya’nın enerji yoğun sektörlere yönelik destek programlarını 2030 yılında planlandığı şekilde aşamalı olarak sonlandırması da İspanya’nın rekabet konumunu etkileyebilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
Coface Güney Avrupa Ekonomisti Laurine Pividal, Avrupa’nın sanayi merkezleri zayıf bir görünüm sergilerken İspanya’nın daha dinamik bir performans ortaya koyduğunu belirtiyor. Pividal’a göre çeşitlendirilmiş üretim yapısı, rekabetçi maliyetler ve güçlü enerji potansiyeli ülkenin dayanıklılığını destekliyor. Ancak bu avantajların kalıcı rekabet gücüne dönüşmesi için verimlilik artışı ve altyapı yatırımlarının hızlanması gerekiyor.

